Ηλίας Τσέχος : Ή σταγόνα ή ωκεανός 2011 – Του Σίμου Ανδρονίδη

b161389

Με την έκδοση της ποιητικής σειράς ‘ή σταγόνα ή ωκεανός’ ο ποιητής Ηλίας Τσέχος «αποκαλύπτεται» ως ένας σπουδαίος τεχνίτης του ποιητικού λόγου και της ποιητικής «μηχανικής». Κύρια όμως «αποκαλύπτεται» ως ποιητής του ήθους και του πάθους, ως ένας ποιητής που «εγγίζει» τις κρυφές γωνίες του χώρου και του «χρόνου». Με τον δικό του ιδιαίτερο ποιητικό λόγο δημιουργεί «ζώσες» αποτυπώσεις που ενσταλάζουν και ‘σταγόνα και ωκεανό. Και η μικρή σταγόνα της βροχής δύναται να γίνει ποίηση, ποίηση που «ανοίγεται» και ανάγεται στο μεγάλο «πεδίο» του ωκεανού, εκεί που χωρούν εκατομμύρια μικρές λέξεις που κόβουν στα δύο νοήματα και αξίες, την ίδια τη ζωή. Η ποίηση του είναι καμωμένη από τα στοιχεία της φύσης, σκληρή σαν την πέτρα της γενέθλιας γης, «χυμώδης» σαν τα υπέροχα κεράσια του Γιαννακοχωρίου. Και με αυτόν τον ιδιαίτερο συμβολισμό, σαν τα υπέροχα «χυμώδη» κεράσια που «περιέχουν» γη και βροχή, έτσι και η ποίηση του Ηλία Τσέχου πέτρινη και «χυμώδης» ταυτόχρονα, προσφέρει τους χυμούς της στους αναγνώστες. «Ο χρόνος ον αγέννητο Η ποίηση τουλάχιστον ζυγός Ακορντεόν νοσταλγίας Πέτρα που πίσω έριξες και είσαι εσύ Η ποίηση πικρή στη χάρη Γλυκό κουταλιού στην αυγή Η ποίηση τουλάχιστον Βάλτος του μέλλοντος Δίχως κουνούπια». Ο «χρόνος» ως «ον αγέννητο», ο χρόνος ως συμπύκνωση της ανθρώπινης πορείας και ταχύτητας γίνεται ποίηση που χαράσσει και επαναχαράσσει τα όρια του μέλλοντος χρόνου. Και η ποιητική γραφή περικλείει την αρχέγονη και πρωτόλεια διάσταση του ανθρώπινου χρόνου, μία διάσταση που περιλαμβάνει και ενσωματώνει το αποτύπωμα της ανθρώπινης παρέμβασης πάνω στη γη. Έτσι, η ποίηση «ανοίγει» και «κλείνει» σαν ένα «ακορντεόν νοσταλγίας» και «μνημιακής» συγκρότησης. Όπως οι μουσικοί «μεταγγίζουν» νότες και μουσικές «εικόνες» βγαλμένες από τα ανθρώπινα όνειρα, έτσι και ο Ηλίας Τσέχος «μεταγγίζει» λέξεις που μετασχηματίζονται σε ποίηση που περιδιαβαίνει τον ανθρώπινο ορίζοντα ως άλλη καυτή «λάβα». Με τον λόγο και την ποιητική του πράξη και πρακτική συμπυκνώνει το ίδιο το αρχέγονο νόημα της υψηλής τέχνης της ποίησης, της ποίησης της τόσο «νοτισμένης» μέσα στα ανθρώπινα πάθη. «Η ποίηση τουλάχιστον Βάλτος του μέλλοντος Δίχως κουνούπια». Η παραπάνω ποιητική φράση συμπυκνώνει τον ρόλο και την αποστολή της ποιητικής οντολογίας και «μηχανικής». Ταυτόχρονα, θα μπορούσε να αποτελεί τον καλύτερο ορισμό της ποίησης. Η ποίηση ως «βάλτος του μέλλοντος», ως πεδίο της πιο βαθιάς ανθρώπινης φοράς και κίνησης δεν θα «περιέχει» τα ενοχλητικά «κουνούπια» που ισοδυναμούν με την «μηχανική» του ανθρώπινου δράματος. Και ο ποιητικός λόγος νοείται ως «βάλτος», ως ‘σταγόνα και ωκεανός’, εκεί που το πρωταρχικό στοιχείο του νερού διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο. Έτσι και η ποίηση δύναται να γίνει «νερό που κυλά», «ζωή που ανθίζει» στον αέναο κύκλο του «χωροχρόνου». Όταν ο συμπαντικός «χωροχρόνος» προσεγγίζει τον ποιητικό λόγο τότε δημιουργείται το ζεστό φως που ακτινοβολεί στις ανθρώπινες καρδιές. Η ποίηση του Ηλία Τσέχου, «γυμνή» και πέτρινη συνάμα, επιτελεί τις λειτουργίες του νερού: όπως το νερό αρδεύει τη γη, έτσι και η ποίηση του «αρδεύει» τα «χωράφια» της ανθρώπινης γνώσης και πράξης. Η ποιητική μνήμη είναι σαν την πέτρα: γυμνή και λυτρωτικά ατόφια, αντανακλά το φως. «Είπε «διαιρώ το μηδέν» Και εσκορπίσθη στο στερέωμα Λωτός ανθίζοντας για αρετή Για αντοχές χρυσάνθεμο Αφήνοντας αναπνοές στα ίχνη Το άπειρο μηδέν στα χείλη». Το «μηδέν» διαιρείται με τις μνήμες της ποίησης και της ζωής, δημιουργώντας τις συνηχήσεις ενός «νέου» και «ποιοτικού» μέλλοντος. Και το μηδέν έγινε η πρωταρχική ποιητική λέξη, το στοιχείο της φύσης που ευωδιάζει και «χαρίζει» απλόχερα τις ομορφιές της. Λωτός και χρυσάνθεμο μαζί, ήτοι η φύση που νοείται ως πρωταρχική-βασική «αρχιτεκτονική δημιουργία». Η πρωταρχική ποιητική δημιουργία του Ηλία Τσέχου καταλήγει στο «άπειρο μηδέν στα χείλη», στον έρωτα ως που προσλαμβάνει τα αρχέγονα χαρακτηριστικά της υπέρβασης του «χωροχρόνου». Έτσι και «το άπειρο μηδέν στα χείλη», συμβολίζει την αφετηριακή συγκρότηση και «αποκρυστάλλωση» της ζωής πάνω στα χείλη, στα χείλη των ερωτευμένων, των ερωτευμένων που υπερβαίνουν τις νόρμες της «χρονικής» κανονικότητας. «Με λίγα σύννεφα στα μάτια Όλος ο ντουνιάς βροχή Μάλλινες ηλικίες Σκόρε ανήλικο άγαλμα Η μοίρα των θνητών Μοίρα των Αθανάτων». Ο σκόρος που «κατατρώει» τα ρούχα λειτουργεί συμβολικά. Γίνεται το απείκασμα εκείνο που διεκτραγωδεί την ανθρώπινη κατάσταση. «Όλος ο ντουνιάς βροχή», ολάκερος ο κόσμος νερό, πέτρα και γη. Όπως ο σκόρος διεισδύει στις «γωνίες» των ρούχων, φθείροντας τα υλικά της καθημερινότητας, έτσι και η ποίηση διεισδύει στις μύχιες και απόκρυφες γωνίες της ζωής ανασύροντας από το ανθρώπινο πεδίο τις στάσεις ενός νέου και αφετηριακού ανθρώπινου προτύπου. Και η ποίηση του Ηλία Τσέχου περικλείοντας και ενσωματώνοντας αρμονικά και την σταγόνα αλλά και τον ωκεανό, ανάγεται στο πάντα διαχρονικά ανθρώπινο ταξίδι. Η σταγόνα της βροχής, η καθημερινή τελετουργία του νερού, οδηγεί στο ταξίδι προς τον μεγάλο ωκεανό της πάντα σταθερής ιεραρχίας. Το μικρό είναι ταυτόχρονα μεγάλο, το έλασσον είναι ταυτόχρονα μείζων. Γιατί, πέρα και πάνω από όλα η ποίηση είναι η «μοίρα των θνητών που γίνεται μοίρα των αθανάτων». Και ο Ηλίας Τσέχος, δύναται να ενσταλάξει στη δική του ποιητική οντολογία εκείνα τα πρωτόλεια χαρακτηριστικά που μετουσιώνουν την «μοίρα των θνητών» σε «ποίηση των αθάνατων» «γητευτών» του λόγου. Η ποίηση του Ηλία Τσέχου μετασχηματίζεται σε «χορό» που κινεί και τα αρχαία αγάλματα, «μεταγγίζοντας» στοιχεία του ανθρώπινου πράττειν. * Ο Σίμος Ανδρονίδης κατάγεται από το Πλατύ Ημαθίας και είναι υποψήφιος διδάκτωρ του Α.Π.Θ. http://youtu.be/bkq5TVMhE7k

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s